ĐẾN LÚC PHẢI THỪA NHẬN TỔ CHỨC DÂN SỰ ĐỘC LẬP
Việt Nam là một quốc gia độc đảng lãnh đạo ( nhất nguyên) . Với mô hình chính trị này, xã hội dân sự độc lập từ lâu vẫn là điều "cấm kị" , bị coi là chướng ngại cần phải tấn công dẹp bỏ . Xã hội dân sự nếu có tồn tại thì cũng không thoát ra khỏi sự kiểm soát của đảng cộng sản (đảng độc quyền lãnh đạo).
Thực vậy, việc tập trung các tổ chức dân sự dưới trướng một Mặt trận Tổ quốc do đảng Cộng sản kiểm soát, biến tiềm năng sinh hoạt tập thể của người dân thành năng lực phục vụ cho quyền lực chính trị, biến các diễn đàn thể hiện ý chí của người dân thành các buổi họp tuyên truyền ý chỉ của đảng. Làm mất đi ý nghĩa chính đáng của hoạt động dân sự.
Với tư cách một tổ chức dân sự, do người dân tự nguyện, tự vận hành, phi lợi nhuận và độc lập với quyền lực chính trị là đặc trưng cốt lõi cho sự tồn tại riêng biệt của xã hội dân sự.
Trong một nền dân chủ tự do xã hội dân sự sẽ được minh định trong sự tách biệt với các không gian hoạt động khác, bao gồm xã hội kinh tế (hoạt động vì mục tiêu lợi nhuận) và xã hội chính trị (các định chế quyền lực chính trị và các đảng phái).
Tác động giữa ba mảng hoạt động này (dân sự, kinh tế, chính trị) diễn ra liên tục tạo ra sự hỗ trợ lẫn nhau trong bối cảnh xã hội năng động, phản biện, sẽ thúc đẩy trình độ phát triển của nền dân chủ.
Như một thành phần cấu thành nên một xã hội dân chủ, sự tồn tại của xã hội dân sự cũng như uy tín và vai trò của nó là không thể phủ nhận.
Những năm gần đây,với sự trợ giúp hữu ích của internet, các trang mạng xã hội, thảo luận online, thực sự tạo không gian cần thiết cho sự tự do bày tỏ quan điểm và phản biện cá nhân. Đó chính là những dấu hiệu khởi phát của xã hội dân sự.
Các trí thức, và quan chức xuất thân cộng sản cũng dần dần nhận thấy vai trò của mình trong nỗ lực cổ vũ cho sự hình thành và phát triển của xã hội dân sự.
Hôm 16/3/2014, Giáo sư Nguyễn Minh Thuyết nói với BBC tới năm 2015 hoặc 2016, theo dự kiến, Luật về Biểu tình sẽ được trình ra Quốc hội Việt Nam, tuy nhiên hiện vẫn chưa biết bao giờ Luật về hội mới được thông qua.
Giáo sư Thuyết nói: "Tôi nghĩ phải có một tư tưởng cải cách thật là mạnh, ví dụ, đã gọi là các hội đoàn, đã gọi là các tổ chức xã hội dân sự thì phải do người dân tự nguyện lập nên và kinh phí ấy là kinh phí đóng góp của các thành viên,
'Thay đổi quan điểm'
"Chứ không thể nào mà mình sử dụng kinh phí nhà nước để làm những việc như vậy, bởi vì nếu thế thì bộ máy hành chính quá cồng kềnh, không có một ngân sách nào chịu nổi cả."
Theo ông Thuyết, đã và đang xuất hiện những nhu cầu về thành lập hội, đoàn trong quần chúng, cộng đồng ở Việt Nam, và nhà nước nên thay đổi quan điểm được cho là 'máy móc' như trước đây, và nên nhìn nhận đây như những "thực tế" khách quan để trên cơ sở đó hướng dẫn cho dân thực hiện được quyền thành lập hội đoàn của họ.
Tại ngày làm việc thứ hai ngày 29/4 của Diễn đàn Kinh tế mùa xuân 2014 tại Hạ Long (Quảng Ninh), ông Trương Đình Tuyển nguyên Bộ trưởng Bộ Thương mại phát biểu:
“Tôi nghĩ, đã đến lúc thừa nhận xã hội dân sự. Bản chất của nhà nước mang tính quan liêu, và để khắc phục quan liêu thì cần phát huy vai trò của xã hội dân sự”.
Theo ông Tuyển, thể chế kinh tế thị trường hiện đại phải bao gồm thị trường, nhà nước và xã hội dân sự.
“Hiện nay ta đang cấm kỵ dùng cụm từ xã hội dân sự, tôi đồ rằng chúng ta kỵ cụm từ này cũng như từng kỵ thể chế kinh tế thị trường vì coi đó là cấu trúc kinh tế của kinh tế tư bản. Và bây giờ mình đang coi xã hội dân sự là sản phẩm của nền chính trị tư sản. Đã đến lúc phải thấy xã hội dân sự là sản phẩm của sự phát triển dân chủ, mà sự phát triển dân chủ có tính quy luật”, ông Tuyển nói.
Vẫn theo nguyên Bộ trưởng, thông điệp đầu năm 2014 của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng đã đề cập dân chủ là xu thế khách quan trong sự phát triển của loài người. Mà đã thừa nhận là xu thế khách quan thì phải mở rộng dân chủ và đương nhiên phải tôn trọng vai trò của xã hội dân sự.
“Nếu xã hội dân sự có thể tham gia xây dựng chính sách, phản biện chính sách và giám sát quá trình thực hiện thì nó sẽ hỗ trợ khắc phục những hạn chế của thị trường và sự quan liêu của nhà nước”, ông Tuyển khẳng định sự cần thiết thừa nhận xã hội dân sự.
Việt Nam là một quốc gia độc đảng lãnh đạo ( nhất nguyên) . Với mô hình chính trị này, xã hội dân sự độc lập từ lâu vẫn là điều "cấm kị" , bị coi là chướng ngại cần phải tấn công dẹp bỏ . Xã hội dân sự nếu có tồn tại thì cũng không thoát ra khỏi sự kiểm soát của đảng cộng sản (đảng độc quyền lãnh đạo).
Thực vậy, việc tập trung các tổ chức dân sự dưới trướng một Mặt trận Tổ quốc do đảng Cộng sản kiểm soát, biến tiềm năng sinh hoạt tập thể của người dân thành năng lực phục vụ cho quyền lực chính trị, biến các diễn đàn thể hiện ý chí của người dân thành các buổi họp tuyên truyền ý chỉ của đảng. Làm mất đi ý nghĩa chính đáng của hoạt động dân sự.
Với tư cách một tổ chức dân sự, do người dân tự nguyện, tự vận hành, phi lợi nhuận và độc lập với quyền lực chính trị là đặc trưng cốt lõi cho sự tồn tại riêng biệt của xã hội dân sự.
Trong một nền dân chủ tự do xã hội dân sự sẽ được minh định trong sự tách biệt với các không gian hoạt động khác, bao gồm xã hội kinh tế (hoạt động vì mục tiêu lợi nhuận) và xã hội chính trị (các định chế quyền lực chính trị và các đảng phái).
Tác động giữa ba mảng hoạt động này (dân sự, kinh tế, chính trị) diễn ra liên tục tạo ra sự hỗ trợ lẫn nhau trong bối cảnh xã hội năng động, phản biện, sẽ thúc đẩy trình độ phát triển của nền dân chủ.
Như một thành phần cấu thành nên một xã hội dân chủ, sự tồn tại của xã hội dân sự cũng như uy tín và vai trò của nó là không thể phủ nhận.
Những năm gần đây,với sự trợ giúp hữu ích của internet, các trang mạng xã hội, thảo luận online, thực sự tạo không gian cần thiết cho sự tự do bày tỏ quan điểm và phản biện cá nhân. Đó chính là những dấu hiệu khởi phát của xã hội dân sự.
Các trí thức, và quan chức xuất thân cộng sản cũng dần dần nhận thấy vai trò của mình trong nỗ lực cổ vũ cho sự hình thành và phát triển của xã hội dân sự.
Hôm 16/3/2014, Giáo sư Nguyễn Minh Thuyết nói với BBC tới năm 2015 hoặc 2016, theo dự kiến, Luật về Biểu tình sẽ được trình ra Quốc hội Việt Nam, tuy nhiên hiện vẫn chưa biết bao giờ Luật về hội mới được thông qua.
Giáo sư Thuyết nói: "Tôi nghĩ phải có một tư tưởng cải cách thật là mạnh, ví dụ, đã gọi là các hội đoàn, đã gọi là các tổ chức xã hội dân sự thì phải do người dân tự nguyện lập nên và kinh phí ấy là kinh phí đóng góp của các thành viên,
'Thay đổi quan điểm'
"Chứ không thể nào mà mình sử dụng kinh phí nhà nước để làm những việc như vậy, bởi vì nếu thế thì bộ máy hành chính quá cồng kềnh, không có một ngân sách nào chịu nổi cả."
Theo ông Thuyết, đã và đang xuất hiện những nhu cầu về thành lập hội, đoàn trong quần chúng, cộng đồng ở Việt Nam, và nhà nước nên thay đổi quan điểm được cho là 'máy móc' như trước đây, và nên nhìn nhận đây như những "thực tế" khách quan để trên cơ sở đó hướng dẫn cho dân thực hiện được quyền thành lập hội đoàn của họ.
Tại ngày làm việc thứ hai ngày 29/4 của Diễn đàn Kinh tế mùa xuân 2014 tại Hạ Long (Quảng Ninh), ông Trương Đình Tuyển nguyên Bộ trưởng Bộ Thương mại phát biểu:
“Tôi nghĩ, đã đến lúc thừa nhận xã hội dân sự. Bản chất của nhà nước mang tính quan liêu, và để khắc phục quan liêu thì cần phát huy vai trò của xã hội dân sự”.
Theo ông Tuyển, thể chế kinh tế thị trường hiện đại phải bao gồm thị trường, nhà nước và xã hội dân sự.
“Hiện nay ta đang cấm kỵ dùng cụm từ xã hội dân sự, tôi đồ rằng chúng ta kỵ cụm từ này cũng như từng kỵ thể chế kinh tế thị trường vì coi đó là cấu trúc kinh tế của kinh tế tư bản. Và bây giờ mình đang coi xã hội dân sự là sản phẩm của nền chính trị tư sản. Đã đến lúc phải thấy xã hội dân sự là sản phẩm của sự phát triển dân chủ, mà sự phát triển dân chủ có tính quy luật”, ông Tuyển nói.
Vẫn theo nguyên Bộ trưởng, thông điệp đầu năm 2014 của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng đã đề cập dân chủ là xu thế khách quan trong sự phát triển của loài người. Mà đã thừa nhận là xu thế khách quan thì phải mở rộng dân chủ và đương nhiên phải tôn trọng vai trò của xã hội dân sự.
“Nếu xã hội dân sự có thể tham gia xây dựng chính sách, phản biện chính sách và giám sát quá trình thực hiện thì nó sẽ hỗ trợ khắc phục những hạn chế của thị trường và sự quan liêu của nhà nước”, ông Tuyển khẳng định sự cần thiết thừa nhận xã hội dân sự.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét